Prawo Kopernika-Greshama

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 

Wszyscy jesteśmy dumni z naszego wielkiego astronoma Mikołaja Kopernika. Nie wszyscy jednak wiedzą, że Kopernik zajmował się również ekonomią. Między innymi - niezależnie od angielskiego kupca Thomasa Greshama - odkrył, że pieniądz lepszy jest wypierany z obiegu przez pieniądz gorszy. Prawo to znane jest w ekonomii jako prawo Kopernika-Greshama.

Niektórzy ówcześni władcy w bitych przez siebie monetach zaniżali zawartość szlachetnego kruszcu. Ilość zawartego w monecie złota czy srebra była mniejsza niż wynikałoby to z nominału monety. W obiegu były więc monety o tym samym nominale ale z różną zawartością kruszcu: większą (pieniądz lepszy) i mniejszą (pieniądz gorszy). Nabywca posiadający monety o różnej zawartości kruszcu w pierwszym rzędzie wydawał (puszczał do dalszego obiegu) monety gorsze, a lepsze zachowywał dla siebie. W ten sposób monety wartościowsze leżały w domowych skrzyniach, a krążył pieniądz mniej wartościowy.

Prawo to nie działało wyłącznie w okresie pieniądza kruszcowego. Przypomnijmy sobie czasy PEWEX czy Baltony.

Młodszym wyjaśniam, że w słusznie minionym ustroju istniały specjalne sklepy, w których można było kupić właściwie wszystko. Tyle, że za dolary, marki, funty i inną zachodnią walutę albo za tzw. bony (bony miały różny nominał wyrażony w dolarach amerykańskich). Sklepy te służyły komunistycznym władzom do ściągania od obywateli zachodniej waluty. Choć z formalnego punktu widzenia banknot dolarowy i bon o nominale jednego dolara miały tę samą wartość, to każdy dysponujący zarówno dolarami jak i bonami kupował w pierwszym rzędzie za te ostatnie.

Nawet dziś można zauważyć działanie tego prawa. Wielu ludzi mając w portfelu banknot nowy i noszący znaki używania, zapłaci tym drugim, a nowy zachowa na później.