Karty płatnicze

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Coraz powszechniej korzystamy z usług oferowanych przez banki. Prawie każdy posługuje się kartami płatniczymi - płaci w sklepach, pobiera pieniądze z bankomatu. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z faktu, że karty różnią się między sobą. Tymczasem znajomość tych różnic pozwala zmniejszyć wydatki lub zwiększyć wpływy posiadacza karty.

"Plastikowy pieniądz" nazywany jest często, aczkolwiek błędnie, kartami kredytowymi. Błędnie dlatego, że nie każda karta jest kartą kredytową. Właściwe określenie to karty płatnicze.

Istnieje kilka rodzajów kart płatniczych, tu jednak zajmiemy się dwoma powszechnie używanymi. Inne karty są w zasadzie szczególnymi rodzajami tych dwóch.

Karty debetowe

  • Wydawane są zawsze do posiadanego rachunku bankowego.
  • Zwykle wydawane są bezpłatnie.
  • Pozwalają płacić za nabywane towary lub usługi w placówkach akceptujących karty (bez żadnych dodatkowych opłat).
  • Służą do wypłacania gotówki z bankomatów. Zwykle bezpłatnie, zdarza się jednak, że pobierając pieniądze z bankomatu innego banku zapłacimy prowizję.
  • Transakcja (zapłata bądź wypłata z bankomatu) powoduje natychmiastowe zmniejszenie stanu środków na rachunku bankowym, do którego karta została wydana. Karta debetowa jest więc tylko narzędziem ułatwiającym korzystanie z rachunku bankowego, nie wiąże się z jakimkolwiek kredytem.
  • Napisy na kartach debetowych (numer karty, nazwisko posiadacza i inne znaki) są zwykle płaskie (niewypukłe).
  • Najbardziej popularne w Polsce karty debetowe to Visa Elektron i Maestro.

Karty kredytowe

  • Wydawane są niezależnie od rachunku bankowego. Posiadacz karty nie musi mieć rachunku w banku, który wydał mu kartę.
  • Po przeanalizowaniu dochodów i/lub historii kredytowej właściciela karty bank określa limit karty. Limit karty to maksymalna kwota, na jaką jej posiadacz może się zadłużyć. Wydanie karty jest więc w praktyce przyznaniem kredytu jej właścicielowi.
  • Wydając kartę bank otwiera dla niej specjalny rachunek, na którym rejestrowane są wszystkie transakcje realizowane za pomocą karty i okresowe spłaty zadłużenia.

Przykład: Bank wydał kartę z limitem 2.000 zł. Jeśli zapłacimy nią w sklepie kwotę 200 złotych, to zostanie to zarejestrowane na rachunku karty jako nasz kredyt w wysokości 200 złotych. Gdy dokonamy kolejnej płatności, np. 350 złotych, to nasze zadłużenie na rachunku karty wzrośnie do 550 złotych. Kwoty transakcji są sumowane i nasze zadłużenie "na karcie" wzrasta. Łączne zadłużenie nie może jednak przekroczyć przyznanego przez bank limitu, a więc 2.000 zł. Zwykle bank przysyła zestawienie transakcji i opłat związanych z kartą w danym okresie rozliczeniowym. W wyznaczanych przez bank okresach zobowiązani jesteśmy do spłaty zadłużenia na karcie. Okres rozliczeniowy może trwać np. od 10 dnia miesiąca do 9 dnia miesiąca następnego. Weźmy na przykład okres od 10 kwietnia do 9 maja. Dokonaliśmy w nim jakichś transakcji naszą kartą. Po 9 maja dostaniemy od banku zestawienie transakcji. Sumę zadłużenia powstałego w tym okresie rozliczeniowym będziemy musieli spłacić (przelać pieniądze na rachunek karty kredytowej) w wyznaczonym przez bank terminie, prawdopodobnie około 2 czerwca. Wszystko to oznacza, że możemy korzystać z darmowego kredytu od 10 kwietnia do 2 czerwca, a więc maksymalnie przez 53 dni.

  • Z kartą kredytową wiążą się pewne opłaty. Zależnie od banku, może to być opłata za wydanie karty, za jej personalizację, opłata roczna za posługiwanie się karta itp. Suma opłat nie przekracza zwykle kwoty kilkudziesięciu złotych. Trzeba tu wspomnieć, że niektóre banki nie pobierają opłaty rocznej (lub ją zwracają) jeśli w 12-miesięcznym okresie między rocznicami wydania/wznowienia karty suma dokonanych nią płatności osiągnie określoną wartość.
  • Kartami kredytowymi można płacić za nabywane towary lub usługi w placówkach akceptujących karty (bez żadnych dodatkowych opłat).
  • Korzystając z karty kredytowej można także wypłacić pieniądze z bankomatu. Należy jednak tego unikać, gdyż wiąże się to z prowizją. Wysokość prowizji zależy od banku i wynosi zwykle ok. 3% wypłacanej kwoty ale nie mniej niż 5 złotych.
  • Możliwa jest spłata tylko części zadłużenia. Jednak od niespłaconej kwoty bank będzie już naliczać odsetki, które w przypadku kart kredytowych nie są małe i mogą wynosić około 20%.
  • Napisy na kartach kredytowych (numer karty, nazwisko posiadacza i inne znaki) są zwykle wytłoczone (wypukłe).
  • Najpowszechniejsze w Polsce karty kredytowe to Visa i MasterCard.

Jakie wnioski wynikają z porównania karty debetowej i kredytowej?

  • Do wypłaty gotówki z bankomatu powinniśmy używać wyłącznie kart debetowych. Wypłata gotówki za pomocą karty kredytowej wiąże się z poniesieniem opłaty co najmniej 5 złotych i zapłatą odsetek.
  • Za towary i usługi płacić powinniśmy kartą kredytową. Koszty takich transakcji ponosi wyłącznie sprzedawca. Gdy płacimy kartą kredytową korzystamy z darmowego kredytu przez ponad 50 dni. W tym czasie nasze własne środki pozostają na naszym rachunku bankowym, który zwykle jest oprocentowany. Oprocentowanie to, w przypadku rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych, nie jest co prawda wysokie ale lepiej zarobić mało niż nie zarobić wcale.
  • Posiadanie karty kredytowej ma sens, gdy przewidujemy, że roczna suma dokonywanych z jej pomocą transakcji osiągnie kwotę, przy której bank nie pobiera rocznej opłaty za kartę.
  • Należy spłacać całość zadłużenia powstałego w okresie rozliczeniowym, gdyż jego oprocentowanie jest wysokie.